2024an .EUS domeinuaren hamargarren urteurrena izan da, euskal hizkuntza eta kulturaren enbaxadore digitala. 2014ko apirilaren 14an abiarazia, .EUS goi-mailako domeinu (TLD) gisa ezartzeaz gain, euskal ondarea agertoki globalean sustatzeko ekimen aitzindari gisa ere ezarri zen.
Mugarri esanguratsu hau ospatzen dugun bitartean, .EUS domeinuaren bidaia esploratu dugu Josu Waliño PUNTUEUSeko CEOaren eskutik. Domeinuaren eragina eta zure presentzia digitalerako etxe perfektua zergatik izan daitekeen aztertu dugu.

.EUSen jatorria

.EUS domeinuaren historia Espainian eta Frantzian zehar hedatzen den euskal hizkuntza- eta kultura-komunitateari eskainitako identitate digitala eskaintzeko ikuspegi batekin hasten da. Euskara, Europako hizkuntzarik zaharrenetakoa, euskal nortasunaren zati integrala da. .EUS domeinua PUNTUEUS Fundazioak hasi zuen. Bere helburua euskara online erabiltzea sustatzea eta unibertso digitalean bere irudikapena bermatzea zen.
.EUS merkaturatu baino urte batzuk lehenago, komunitateak interes handia zuen: bezeroek .EUS domeinuak erregistratzen zituzten beren webguneetarako, .COM eta .ES masifikatuen alternatiba gisa erabiliz. Gainerakoengandik bereizteko eta sarean nortasun propioa izateko modu bat zen, nahiz eta horretarako berariaz sortutako domeinua ez izan.

Mugarri nagusiak

2014: Lehen .EUS domeinua apirilaren 14an erregistratu zen: domeinuak.eus.
Bi hilabete geroago, «domeinu aitzindariak» aktibatzen dira, guztira 92 domeinu gehiago erregistratzen dira fase honetan, besteak beste, Athleticena, euskadi.eus-ena eta komunikabideena.
Abenduaren 3an, beste 1.292 domeinu aktibatu ziren azken abiarazte-fasean, eta erregistro-fase irekia ireki zen.
2015-2016: Hezkuntza- eta kultura-erakundeen arteko adopzio azkarra, sinesgarritasuna ezartzen eta parte-hartze komunitarioa sustatzen laguntzen duena.
2017-Presentea: Erakunde tradizionaletatik harago enpresa eta gune pertsonaletara hedatzea, domeinuaren balioa gero eta gehiago aintzatesten dela islatuz.

.EUS behatokia: Euskararen Erabilerarako Leihoa Webean

PUNTUEUS behatokia funtsezko ekimena da euskarak ingurune digitalean duen presentzia eta bilakaera monitorizatzeko. 2022an aztertutako datuen arabera, Euskal Herriko webguneen % 14k euskarazko edukiren bat du, eta hizkuntza horren garrantzi kultural eta linguistikoa nabarmentzen da. .EUS domeinua erabiltzen duten guneen artean, kopuru hori % 75era igotzen da, eta agerian uzten du .EUS domeinua ezinbesteko tresna dela Interneten euskara sustatzeko eta zaintzeko, .COM edo .ES domeinuen oso gainetik.

.EUS domeinuaren hazkundea eta fidelizazioa

2022an, .EUS domeinuak % 9ko hazkundea izan zuen, eta 14.266 domeinu erregistratu zituen guztira. Konparazio batera, domeinuen merkatu globaleko hazkunde-tasa % 2,5ekoa baino ez zen izan, eta horrek agerian uzten du .EUSen arrakasta eta onarpena komunitatearen barruan. Gainera, .EUS domeinuaren berritze-tasa % 89an mantendu zen, erabiltzaileen fidelizazio handia eta konexio kultural eta digital horri eusteko lehentasun argia adierazten duena.
2023an, domeinuaren hazkunde-tasa % 3,95ekoa izan zen, erregistratutako 14.804 domeinuetara iritsiz. Urte honetan bertan egindako azken neurketak erakusten du Euskal Herriko Interneteko webguneen % 15ek euskaraz hitz egiten dutela, .EUS webguneen % 70 euskaraz baitaude. Beraz, Interneten aniztasun horretan euskarak eta euskal komunitateak leku berezia irabazi dute. .EUS domeinua euskal gizarte digitala hobetzeko tresna da: euskararekin kohesionatuz, segurtasuna indartuz eta inklusioa sustatuz.
Aldi berean, Nacho Amadoz domeinuen nazioarteko komunitatearen ordezkariak azpimarratu du .EUS domeinua eredugarria dela mundu mailan, “bai komunitatean duen eraginagatik, bai gizartean duen onarpenagatik, bai kudeaketa arduratsuaren ereduagatik eta Interneten euskaraz bizitzeko beharrezkoak diren tresnak sortzen laguntzeagatik”, adierazi du PUNTUEUSen.

Erronkak: Euskararen diskriminazioa bilaketetan

Behatokiak identifikatu duen gai kezkagarri bat bilaketa-plataformetan euskara bereiztea da, bereziki Googlen. Googleren algoritmoan izandako aldaketek eragin negatiboa izan dute euskarazko Wikipediara egindako bisiten kopuruan, nahiz eta euskaraz konfiguratutako gailuak dituzten erabiltzaileen kopurua bikoiztu egin den. Behatokiaren prentsaurrekoan aipatutako Aliança per la Presència Digital del Catalàren ikerketa baten arabera, lehentasun algoritmikoa antzeman da, eta horrek emaitza onak ematen ditu gaztelaniaz, katalanaren aldean, eta, hedaduraz, euskarari ere eragin diezaioke. Fenomeno horren ondorioz, aztertutako katalanezko webguneen % 66,5 gutxiago ikusi dira, eta hori kezkagarria da euskararen presentzia digitalerako.

Ez geratu hemen! Gure blogean nabigatzen jarrai dezakezu eta sarrerak irakurri. Guztiak gaztelaniaz nahiz euskaraz daude.