Gaur, KZgunean, adingabeei zuzendutako ‘grooming’-a zer den azalduko dizugu, interneten aurkitzen dugun beste arriskuetako bat. Online grooming-a uste duguna baino askoz ere arruntagoa da; horregatik, eguneratzeren bat egin ondoren, joan den urtean onartutako Lege Organikoaren Proiektuaren barruan ‘grooming’-a arautzea sartu da, ingurune digitaletan adingabeak babesteko.

Zer da grooming-a?

Ziberengainu pederasta bezala itzul liteke, Interneteko profil faltsu bat sortzean datza, edozein motatako sexu-jarduerak egiteko adin txikikoak engainatzeko helburuarekin.

Heldu batek jazartzen ditu adingabeak, argazki edo bideo sexualak lortzeko, edo topaketa pertsonalak bilatzeko, ondoren sexu-abusu fisikoa izateko, baita
haur-prostituzioa egiteko ere.

Poliziaren atestatuen arabera, Instagram (%30), MSN Messenger (%22), Tuenti (%21) eta WhatsApp (%13) dira harremanetarako bide ohikoenak.

Adituek hiru mailatan kalifikatzen dituzte ‘grooming’ak adingabeengan izan ditzakeen eraginak: eskolan edo etxean islatuta ikusten diren arazo sozial eta psikologikoetatik hasi, eta suizidio kasuetara arte. Ondorio psikologiko ohikoenen artean, antsietatea eta depresioa agertzen dira, eta askotariko ondorioak agertzen dira abusuaren, iraupenaren, jasotako laguntzaren eta beste aldagai batzuen arabera.

Nola jokatzen dute eta zein da erasotzaileen profila?

Erasotzaileek konfiantzazko lotura ezartzen dute biktimekin, eta isolatu egiten dituzte edo beren ingurutik aldentzen dituzte (familia, lagunak, irakasleak…), horrela menpekotasunera pasatzeko eta abusua ez dela azaleratzen ziurtatzeko.

Harremana sendotu ondoren, galderen bidez adingabeek ez dituztela aurkituko ziurtatzen dira, erasotzaileek sexu-gaiak sartuz egiten dute aurrera, eta ikus-entzunezko materiala edo topaketa fisikoak eskatzera iristen dira.

Save the Children erakundearen txosten baten arabera, erasandako adin txikikoen %57,4 neskak dira, eta %42,6 mutilak. Era berean, batez besteko adina, bi kasuetan, 13 urte ingurukoa da.

Goomeren profila aztertuta, nabarmentzekoa da % 47,5 ezezagunak direla biktimentzat, eta % 3,3 senideak direla. Aipagarria da, halaber, erasotzaileen %91,5ek ez duela inolako aurrekaririk.

«Arazoa da gehienetan ez dela salaketarik egiten eta epaiketara iristen diren kasuetan biktimek euren eskubideak urratuta ikusten dituztela» salatzen du Save the Children.

Grooming-a prebenitzeko aholkuak

Gaur egun interneten hain zabaldua dagoen jazarpen mota honen prebentzioa azpimarratu nahi dugu. Hona hemen adingabeei eta ‘grooming’-a prebenitzeko hezitzeko prest dauden gurasoei/tutoreei zuzendutako aholku batzuk:

  1. Ez onartu mezu sexualak edo pornografikoak. Errespetua eskatu.
  2. Zure edo zure lagunen leku publikoetako argazkirik ez duzu argitaratu behar.
  3. Sare sozialetan profil pribatuak erabili.
  4. Zure sare sozialean argazki bat igotzen duzunean, ziurtatu ez duela osagai sexualik. Pentsatu ea argazki hori mundu guztiak eta betiko ikusteko prest zauden.
  5. Ez onartu zure sare sozialean fisikoki ikusi ez dituzun pertsonak eta ondo ezagutzen ez dituzunak. 200, 300 edo 500 lagun badituzu, benetan lagunak ez diren eta zure senideak ez diren pertsonak onartzen ari zara.
  6. Zure eta zure lagunen eskubideak errespetatu. Zure datu pertsonalen eta zure irudiaren pribatutasunerako eskubidea duzu: ez argitaratu beste batzuenak.
  7. Zure ekipoa seguru mantendu: ordenagailua asmo txarreko softwaretik babesteko programak erabili.
  8. Pasahitz benetan pribatuak eta konplexuak erabili. Ez sartu zure nick-etan eta identifikatzaileetan zure adina edo antzeko datuak.
  9. Jazarpen egoera bat gertatu bada, gorde itzazu ahal dituzun proba guztiak: elkarrizketak, mezuak, pantaila-argazkiak.
  10. Jazarpen egoera bat gertatu bada, EZ amore eman xantaiaren aurrean. Jakinarazi zure gurasoei, eskatu laguntza adin txikikoentzat, Interneteko Segurtasun Zentroari. Dagokien agintariei lehenbailehen salatzeak arazoa ikusarazten lagunduko du. Gogoratu: “Ez zaude bakarrik”.

Gainera, Interneterako sarbidea, batez ere txikienena, pertsona heldu batek gainbegiratu behar du, dituzten tresnak nola erabili erakutsi ahal izateko, batez ere laguntza eta gainbegiratzea.

Izena ematea gomendatzen dizugu KZguneako aurrez aurrreko ikastaro honetan “Pantailak, sare sozialak eta Internet modu osasungarrian erabiltzeko hezkuntza” Zure zain gaude!